TĂNG HUYẾT ÁP KHÁNG TRỊ

  1. Tăng huyết áp được gọi là kháng trị là khi điều trị không đạt được huyết áp mục tiêu bất chấp chế độ dùng 3 thuốc có cơ chế tác dụng khác nhau, trong đó lý tưởng có 1 thuốc là lợi tiểu, thường ở liều tối đa trong khoảng thời gian thích hợp (ví dụ dùng lợi tiểu Thiazide đòi hỏi thời gian 3-6 tuần). Những người bệnh tăng huyết áp mới được chẩn đoán hay chưa điều trị không được coi là tăng huyết áp kháng trị dù mức huyết áp ban đầu là bao nhiêu.
  2. Cần nhớ thái độ xử trí trước 1 bệnh nhân cao huyết áp kháng trị:
    1. Bước 1: Tìm nguyên nhân THA kháng trị. Theo JNC VII : tỉ lệ THA kháng trị thật sự thì nhỏ và đa số có nguyên nhân, và một khi tìm được nguyên nhân thì hầu như đều có thể điều trị một cách hiệu quả. Những nguyên nhân có thể gặp là :
    • Đo huyết áp không chính xác.
    • Liệu pháp lợi tiểu không phù hợp (thường gặp). Quá tải tuần hoàn, một khi được chẩn đoán, có thể xử trí bằng lợi tiểu phù hợp: lợi tiểu Thiazid được khuyến cáo cho phần lớn bệnh nhân tăng huyết áp, còn lợi tiểu quai được khuyến cáo cho những bệnh nhân giảm độ lọc cầu thận hoặc suy tim.
    • Do thuốc điều trị : cho thuốc không phù hợp, không đủ liều, kết hợp thuốc không hợp lý, sử dụng kháng viêm non-steroid, ức chế COX-2, …
    • Béo phì, uống rượu quá nhiều …
    1. Bước 2: Sau khi phát hiện và điều chỉnh các nguyên nhân trên mà THA kháng trị vẫn còn thì truy tìm nguyên nhân THA thứ phát và điều trị các nguyên nhân này:
    • Bệnh nhu mô thận.
    • Bệnh mạch máu thận.
    • Bệnh tuyến giáp.
    • Tiết mineralocorticoid quá mức.
    • Tiết glucocorticoid quá mức.
    • Hẹp eo động mạch chủ.
    • Hội chứng ngưng thở lúc ngủ.

    Nguyên nhân hiếm gặp:

    • Tăng canci máu do cường tuyến cận giáp.
    • U hệ thần kinh trung ương.
    • Suy phản xạ xoang cảnh (Baroreflex).
    • To đầu chi (Acromegaly).
    • Tình trạng lo âu, rối loạn tâm thần.
    1. Bước 3: Sau khi điều trị nguyên nhân thứ phát mà vẫn thất bại thì nên hội ý với chuyên gia về THA.